Сем адказаў аб важным. Этнакультуролаг Юлія Чарняўская

Мы працягваем цыкл інтэрв’ю «Сем адказаў пра важнае» ад Тамары Вяцкай. Гэта адказы на пытанні пра веру ў Бога, пра сэнс жыцця, пра светапоглядз, пра Хрыста і хрысціянства. Часам героі гэтай рубрыкі будуць здавацца нам далёка не ідэальнымі (а мы самі хіба ідэал?), часам адказы будуць вастрэй пытанняў (так бывае, калі падзенеш патаемнае), часам нешта будзе выглядаць спрэчным (дык давайце спрачацца!), але нязменным будзе адно – уражанне, што пагаварыў з цікавым суразмоўцам пра самае важнае. Сёння сем пытанняў адрасаваныя этнакультуролагу Юліі Чарняўскай.

Чарняўская
Юлія Чарняўская: Атэізм для мяне – таксама род веры. Толькі веры ў тое, што Бога няма.

ЮЛІЯ Чарняўскі – этнакультуролаг, спецыяліст у галіне культуры штодзённасці, аўтар нашумелай кнігі «БЕЛАРУСЫ: АД« Тутэйшых »- Да НАЦЫІ», у якой адказвае на пытанні: ментальнасць і этнічную самасвядомасць беларуса ў даўніну; змены ў іх за 70 гадоў савецкай улады; як ўсведамляе сваю “беларускасць” наш сучаснік. Аўтар п’есы «Ліфт», пастаўленай у Рэспубліканскім тэатры беларускай драматургіі, п’еса “Буковки” ідзе ў Магілёўскім аблдрамтэатры пад назвай “Аднакласнікі”. Аўтар і вядучая аналітычнай мастацка-культуралагічнай праграмы «Без адказаў», перадач «Кругі на вадзе», “Артэфакт”, “Советская Атлантида” на TUT.BY-ТВ. Стваральнік літаратурнага клуба GRAPHO.

1. Неяк вы сказалі, што свой цяперашні ўзрост любіце больш, чым маладосць. Чаму?

– Для рэфлексуючага чалавека ранняя маладосць – час няўтульны. Менавіта ў гэты час чалавек упершыню выразна бачыць, што свет уладкаваны не так прамяніста, як ён чытаў у кніжках, як яму паказвалі ў фільмах. Ён бачыць недасканаласць дарослых. Ён хоча адначасова быць і самастойным, і абароненым (гэтымі ж дарослымі), а абароны ўсё менш і менш – ды і самастойнасці нягуста. Юнацтва – пара несупадзенняў з іншымі і з сабой самім. У чалавеку чаргуецца щпэўненасць ва ўласнай усемагутнасці з няўпэўненасцю нават у сваім існаванні. Юнацтва – зігзаг.

Мне блізкая думка Лідзіі Гінзбург: “Мы зайздросцім маладосці – не, не яе вясялосці. Маладосць мы зведалі ў свой час і ведаем, як яна нярадасная і пустынная. Мы зайздросцім праву яе на страх, на чужы жаль, на глупства, на слабасць і слёзы ў ночы … Ёй можна, таму што недзе, на вялікай глыбіні, яна не ўпэўненая, што ўсё канчаткова і сур’ёзна. Няўпэўненасць гэтая пракладае таемныя, блытаныя шляхі нават самагубству; бо статыстыка сведчыць, што самазабойцы ў большасці сваёй – маладыя. Вось якія правы падараваныя юнацтву. Мы ж, калі жадаем жыць, павінны быць вельмі бадзёрымі і ганарлівымі “.

Па вялікім рахунку я заслужыла ўласную самапавагу пасля трыццаці. Яшчэ шмат сіл, каб нешта рабіць, развівацца, кахаць, пачынаць новыя справы – але ўжо і мудрасць ёсць, і памяркоўнасць, і з самой сабой не сумна. У маладосці рэдка ўзнікае такое пытанне да сябе: хутчэй, сябе “любяць” ці “ненавідзяць” (часцей і тое, і іншае разам). Што да цяперашняга ўзросту – я ведаю, што я зрабіла ўжо. Ведаю, чаго каштую. І яшчэ спадзяюся на некаторыя сюрпрызы ад сябе ж.

2. Атэізм і бязбожнасць – для вас адно і тое ж ці рознае?

– Не. Атэізм для мяне – таксама род веры. Толькі веры ў тое, што Бога няма. Бо атэіст не можа быць упэўнены, не можа ВЕДАЦЬ, што Бога няма. Атэіст можа верыць у гонар, у каханне, у сяброўства, у ідэалы. А бязвер’е – гэта татальная чарната і пустата.

3. Вы робіце ўражанне вельмі моцнага чалавека. Але ці плачаце вы? Калі так – то па якіх падставах?

– Ну, бывае. Часцей ад нечаканай дабрыні, ад расчуленасці, чым ад крыўды. Ад жалю плачу. У тэатры – калі добры спектакль. Ад кніг бывае (але ўсё радзей). А ў горы не плачу – камянею.

4. Што, на ваш погляд, фармуе асобу – сям’я, школа, ВНУ, асяроддзе?

– Сям’я і кнігі. Разумныя настаўнікі. Але ўжо гадоў з чатырнаццаці сябе па вялікім рахунку фармуе сам чалавек.

5. Ці можаце вы з сябрамі размаўляць пра Бога? Для вас важна, да якой канфесіі ставіцца веруючы чалавек?

– Я не вельмі люблю размаўляць пра Бога. Мае адносіны з Богам – гэта Яго і мая справа. Я магу казаць пра гісторыю рэлігіі, пра сітуацыю ў Царкве – мінулай і цяперашняй, аб рэлігійнай філасофіі. А Бог – гэта вельмі таемнае, ўнутранае. Сярод сяброў ёсць людзі розных канфесій, і пакуль яны не пачалі доўга і пастаянна дзяўбці, што іх канфесія – адзіна правільны шлях да Госпада, пакуль гэтыя гутаркі не сталі інструментам гвалту і нянавісці да іншадумцаў – да таго часу мы сябруем. На шчасце, такіх сярод маіх блізкіх заўсёды было мала.

6. Ці бывалі ў вас моманты, калі не хацелася жыць?

– Так. Бывалі і бываюць. На шчасце, яны з лішкам кампенсуюцца перыядамі, калі мне вельмі хочацца жыць. Па большай частцы я вельмі горача люблю жыццё.

7. Каханне – гэта …

Увага.

Падрыхтавала Тамара Вяцкі, КРЫНІЦА.INFO

Шаноўныя чытачы! Krynica.info з’яўляецца валанцёрскім праектам. Нашы журналісты не атрымліваюць заробкаў. Разам з тым праца сайту патрабуе розных выдаткаў: аплата дамену, хостынгу, тэлефонных званкоў і іншага. Таму будзем радыя, калі Вы знойдзеце магчымасць ахвяраваць сродкі на дзейнасць хрысціянскага інфармацыйнага парталу. Па магчымых пытаннях звяртайцеся на krynica.editor@gmail.com




Блогі