Музыка Віслаўскі: трэба верыць у Бога, і што Ён даў нам у Беларусі рэалізавацца

 studio neman Хрысціянскі гурт «STUDIO NEMAN” скончыў запіс альбома «Маленне за Беларусь» на вершы Рыгора Барадуліна. Аб творчасці, пра веру, пра сяброўства і пра народнага паэта Беларусі карэспандэнт Krynica.infо пагутарыў з кіраўніком групы Аляксандрам Віслаўскім.

Даведка Krynica.info: Аляксандр Віслаўскі – прафесійны спявак, піяніст, аранжыроўшчык і кампазітар, працаваў у аркестры пад кіраўніцтвам Міхаіла Фінберга, у ансамблі «Песняры”, гурце “Рублёвая зона”, розных джазавых калектывах, у эстрадных калектывах Белдзяржтэлерадыё.

– Чым вы зараз жывяце, Аляксандр, што ці хто вас натхняе, можа нешта новае выйшла з-пад вашага пяра?

– Выйшла. Мы з калегамі цяпер «творым» разам, робім студыйныя запісы новай праграмы. У нас музычны калектыў “STUDIO NEMAN”. Акрамя мяне музыку для гэтай групы піша Сяргей Касарэўскі-Багарадаў, выдатны гітарыст, вакаліст і вельмі шчыры хрысціянін. З намі ў групе выбітны барабаншчык Алесь Собаль, наш аднадумец і адзін з лепшых, а можа і самы лепшы спецыяліст у сваёй сферы ў Беларусі, і з намі унікальны гукарэжысёр-суперпрафесіянал – Арцём Крышчановіч. Крыніца натхнення ва ўсіх нас адна – Госпад. Ад гэтага выдатная творчая атмасфера, мы выдатна ладзім паміж сабой.

– А што за праграму запісваеце?

– На самай справе гэта два альбомы – рускамоўны “Жизнь с избытком” і на беларускай мове «Маленне за Беларусь». Першы мы зрабілі напалову з Сяргеем, частка песень яго аўтарства, частка майго. Беларускі ж альбом запісалі на вершы Рыгора Барадуліна. Мы крыху раней ужо прадстаўлялі публіцы некаторыя рэчы з гэтага альбома. А зараз зрабілі суцэльную праграму, скончылі запіс, робім звядзенне і хутка ў друк. А альбом «Жизнь с избытком» надрукаваны.

– Раскажыце крыху падрабязней пра альбом «Маленне за Беларусь».

– Музыка мая, частку песень спяваю сам, частку выконвае Сяргей Касарэўскі-Багарадаў. Па настроі гэта вельмі светлы альбом. Раней я пісаў некалькі іншую хрысціянскую музыку, задача якой была дасягнуць сэрцаў людзей праз напамін пра тыя жахі, якія неся ў сабе грахоўнае жыццё, і аб наступным судзе. Зараз канцэпцыя іншая – мы хочам казаць людзям аб бясконцай Божай любові.

– Напэўна, калі вакол у жыцці мала падстаў для аптымізму, такі праменьчык пазітыву неабходны…

– Несумненна. У альбоме на вершы Барадуліна кожная мелодыя была нібы дараваная зверху. Я веру, што так і было, таму што літаральна 5-7 хвілін я думаў, маліўся, прасіў у Бога, потым сядаў за інструмент і адразу ж запісваў мелодыю на ноты. А імпульсам да напісання песень стаў сыход дзядзькі Рыгора з жыцця. Мне патэлефанавалі, паведамілі пра яго смерць і для мяне гэта была вялікая трагедыя. Мы з ім працавалі, сябравалі. Я ўдзельнічаў у стварэнні музыкі і аранжыроўкі і ў студыйным запісе бардаўскага праекта Алеся Камоцкага «Псальмы Давіда» на вершы Рыгора Барадуліна. Гэта было гадоў пяць таму прыкладна. У мяне ўжо тады з’явіліся свае ідэі беларускіх хрысціянскіх песень на вершы дзядзькі Рыгора, але я гэтыя планы чамусьці адклаў на потым. І вось зараз мы вярнуліся і развілі той матэрыял.

У  альбоме “Маленне за Беларусь” акрамя ўласна песень будзе і малітва “Ойча наш”, запісаная ў мяне ў студыі Барадуліным. Гэта не проста малітва, а паэтычны пераказ нашым народным паэтам тэксту малітвы Гасподняй. А першай з напісаных для альбома стала песня «Ерусалім». Я яе напісаў адразу ж, як вярнуўся з пахавання дзядзькі Рыгора. Прыехаў, памятаю, стаў за інструмент і неяк нарадзілася мелодыя, са слязамі на вачах. Я думаў толькі аб адным, чаму ж не запісаў гэты альбом пры яго жыцці. Можа імкненне аддаць даніну памяці вялікаму паэту і майму сябру, можа пачуццё віны мяне тады падштурхнула зрабіць гэты значны творчы крок? Не ведаю, але ў адказ на тое ўнутранае падахвочванне я запісаў тады амаль 2 гадзіны музыкі. А зараз мы абралі  10 мелодый і зрабілі альбом.

– Які ён Барадулін, як паэт, які апявае Бога? Раскажыце, падзяліцеся ўражаннямі, бо гэты  бок яго творчасці не так ужо і вядомы шырокай публіцы, у школе гэтыя вершы не вельмі вывучаюць…

– Барадулін-паэт бязмежны, хоць у той жа школе яго творчасці літаральна ледзь-ледзь дакранаюцца. Але ж не выпадкова яго запрашаў пазнаёміцца ​​Папа Рымскі. Мне здаецца, яго трошкі затоптвалі зайздроснікі, такія намінальныя паэты, функцыянеры ад літаратуры. На яго спрабавалі вешаць ярлык апазіцыянера, але ён не лез  ў палітыку, пісаў, што адчуваў. Яго адносяць то да тых, то да іншых арганізацый, але ён перш за ўсё любіў творчасць, любіў беларускую мову, любіў свой край, любіў беларусаў і не любіў, калі яму нешта навязваюць. Ён казаў: «Не перашкаджайце мне працаваць». І гэта быў яго дэвіз, на які і я арыентуюся.

Я ведаю адзін характэрны эпізод. Калі дзядзька Рыгор ляжаў у рэанімацыі без прытомнасці і раптам прыйшоў у сябе, то толькі адкрыўшы вочы, адразу ж сказаў медсястры: “Аловак і паперу, калі ласка!” Яна не зразумела, што кажа пацыент. А ён усміхнуўся і паўтарыў: «Дачушка, дай мне аловак і паперу, я буду пісаць!»

Барадулін валодаў, мне здаецца, прароцкім бачаннем. Калі мы з ім размаўлялі, ён нешта такое адчуў у маіх тагачасных настроях, можа яго тужыла агульная сітуацыя з масавым ад’ездам таленавітых беларусаў за мяжу, але ён мне сказаў: “Сашка, не з’яжджай, ты ў нас такі адзін!”.

Я вельмі даражыў нашым сяброўствам і стараўся берагчы гэтага чалавека, берагчы яго здароўе, і мы сустракаліся з гэтай прычыны радзей, чым мне б хацелася. Хоць я часта лавіў сябе на думцы, што не дрэнна б нешта абмеркаваць з Барадуліным, спытаць у дзядзькі Рыгора парады. Нават пасля яго сыходу.

– Чым адрозніваецца хрысціянская паэзія Барадуліна ад вершаў іншых аўтараў?

– Я больш не сустракаў такога нідзе. Як музыка, я шмат праседжваў у бібліятэках у пошуках тэкстаў для песень, перавярнуў горы літаратуры. Шмат хрысціянскіх вершаў напісала на вельмі слабым узроўні, такое наіўнае рыфмаванне. Барадулін жа пісаў вельмі магутна, таленавіта. На яго вершы, на думку многіх кампазітараў, даволі цяжка пісаць песні. Але гэта магчыма, калі ты сам вернік. Яго хрысціянская паэзія, гэта перш за ўсё зборнік «Ксты» і іншыя.

– Якія тэмы, якія песні выдзелілі б, характэрныя для новага альбома?

– Гэта, перш за ўсё, патрыятызм, хрысціянскі патрыятызм, натхнёная Богам грамадзянская лірыка. Барадулін заклікаў да гістарычнай памяці беларусаў, вернікаў, да нашага асабліваму менталітэту, які людзям звонку складана часам растлумачыць. Мы нейкія рэчы ўжо паказвалі публіцы, ездзілі, выступалі ў цэрквах розных, перш за ўсё, пратэстанцкіх. І бачачы рэакцыю людзей, мы верым, што ў беларусаў ёсць гэтая патаемная цяга да роднай мовы, культуры, да веры ў Бога. Паэтычнае слова Барадуліна, натхнёнае Богам, музыка, якую, я веру натхніў той жа вялікі Суаўтар, разам яны вельмі моцна дакранаюцца людзей, кранаюць нешта патаемнае, глыбока ўнутранае. Былі нават такія водгукі ад людзей, якія і па-беларуску не надта разумеюць. Яны падыходзілі і казалі – не ўсе словы нам зразумелыя, але гэта моцна адгукалася ў нашых сэрцах.

– Адно з найважнейшых пытанне для беларусаў сёння «як захаваць сваю ідэнтычнасць, як заставацца беларусам». Ці ёсць альбоме адказ на гэта?

– Я думаю, што на гэта пытанне тут спаўна даецца адказ. Біблію на беларускую мову пераклалі вельмі даўно, хутка ўжо будзе 500 гадоў, грамадскасць збіраецца адзначаць гэту дату. І гэта вельмі важны нацыянальны наш здабытак. Гледзячы на ​​нашае мінулае і сучаснасць, сутыкаючыся з вершамі Барадуліна, чалавек пачынае разумець, што карані та нашы ў хрысціянстве, культура наша хрысціянская, і быць беларусам, значыць быць беларускім хрысціянінам, ці хаця б быць носьбітам гэтай хрысціянскай па сваім паходжанні высокай культуры. Нам няма чаго саромецца сваёй мовы і сваёй гісторыі. Перафразуючы аднаго сусветнага класіка, беларуская душа – хрысціянка. І вельмі прыемна сёння бачыць усюды гэтую цягу да роднага – да арнаментаў, мовы, музыкі, і я спадзяюся, што і да веры. Проста трэба верыць у Бога і верыць у тое, што Ён даў нам менавіта тут, на беларускай зямлі, праявіць сябе найлепшым чынам. І я буду проста шчаслівы, калі наш альбом пасадзейнічае хрысціянскаму адраджэнню нашага народа і нашай краіны.

– Але ж і да нас пісаліся беларускія вершы і музыка, і выконваліся, і былі папулярныя ў свой час – і 200, і 300 гадоў таму, і значна раней. Але дзе гэта ўсё згубілася цяпер?

– Неяк даводзілася дакранацца да гэтай тэмы. У нашых музычных навучальных установах гэтай спадчыны датычацца ледзь-ледзь, толькі трошкі выкладаюць музыку беларускіх аўтараў. Яе чамусьці не папулярызуюць. А яна проста цудоўная. Так, і рускія кампазітары моцныя, і замежныя, але ў нас жа ёсць і сваё. Як было б выдатна, калі б грамадства, можа быць, цэрквы зацікавіліся гэтым матэрыялам, каб школы зацікавіліся нашымі кампазітарамі сусветнага ўзроўню.

– Цікава, а на сусветным узроўні, калі вярнуцца да вашага альбому, ён можа быць папулярны?

– Паэзія Барадуліна сама па сабе папулярная і перакладзеная на дзясяткі моў. Але на самой справе, паэзію трэба слухаць у арыгінале, на той мове, на якім напісана. Паэзія Барадуліна вельмі глыбокая і шматмерная, і складана да канца перадаць гэтую шматмернасць на той жа англійскай мове. Пагэтаму я спадзяюся, што і прыхільнікі яго творчасці, і проста аматары ўсяго беларускага па ўсіх свеце добразычліва ўспрымуць і нашу творчасць.

– Закранаючы тэму складанасці перакладу. Шматлікія людзі не ведаюць італьянскай мовы, аднак любяць, як яна гучыць у музычных творах. Можа быць і «мілагучная беларуская мова» таксама інтэрнацыянальная?

– А  вы недалёка ад ісціны! У мяне шмат сяброў за мяжой. І яны ў адзін голас кажуць – займайцеся нацыянальнай музыкай, пішыце песні на сваёй мове. І мы спяваем на беларускай мове, і выконваем музыку, зразумелую і замежнікам. Мы выконваем і джаз, і блюз, мы гаворым з гледачом на сучаснай музычнай мове. Я думаю, што мы будзем зразуметыя не толькі беларусамі. Я проста ўпэўнены, што музыка і песні нашага гурта “STUDIO NEMAN” здольныя натхніць і беларусаў дыяспары. Прынамсі, мы прыкладзем намаганні для таго, каб і нашы суайчыннікі ў розных краінах свету нас пачулі.

– Дарэчы пра назву… Чаму “STUDIO NEMAN”?

– Студыя – таму, што наша творчасць выходзіць за рамкі адной музычнай групы. Я выкладаю, у мяне многія перспектыўныя хлопцы займаюцца музыкай, вакалам. Мы дапамагаем хрысціянскім спевакам. Вось у вас на Krynica.info нядаўна было інтэрв’ю з Аксанай Палій. Яна займалася ў мяне вакалам, і мы дапамаглі ёй потым зрабіць і запісаць музыку яе нядаўняга альбома, пра які яна распавядала вашаму парталу. Там, дарэчы, мы таксама выкарыстоўвалі элементы і джаза, і іншых музычных стыляў. Вельмі добры ў яе атрымаўся альбом, і мы рады, што дапамаглі і будзем працягваць супрацоўніцтва.

Ну а Neman – ад назвы ракі Нёман, адзінай беларускай ракі, якая пачынаецца на тэрыторыі Беларусі. Ёсць такое месца дзіўнае, дзе зліваюцца Уса, Лоша і Неманец, тры рэчкі, і з месца іх зліцця і пачынаецца Нёман. Назва, дарэчы, спадабалася вельмі каталіцкаму мітрапаліту Тадэвушу Кандрусевічу. Калі нас знаёмілі з ім, мітрапаліт паглядзеў на маю візітоўку і кажа – Нёман, якая прыгожая беларуская назва. Для мяне гэта таксама было добрым знакам.

Анатоль Шырвель, KRYNICA.INFO, фота з архіву «STUDIO NEMAN”.

Шаноўныя чытачы! Krynica.info з’яўляецца валанцёрскім праектам. Нашы журналісты не атрымліваюць заробкаў. Разам з тым праца сайту патрабуе розных выдаткаў: аплата дамену, хостынгу, тэлефонных званкоў і іншага. Таму будзем радыя, калі Вы знойдзеце магчымасць ахвяраваць сродкі на дзейнасць хрысціянскага інфармацыйнага парталу. Пералічыць сродкі можна на тэлефонны нумар Velcom: +375 29 6011791. Па магчымых пытаннях звяртайцеся на krynica.editor@gmail.com




Блогі