Ірына Дзяргач: самае страшнае, што дзеці з аўтызмам у Беларусі выпадаюць з сістэмы адукацыі

image003
Адна з самых галоўных і вострых праблем для дзяцей з аўтызмам ў Беларусі ў тым, што ў нашай краіне гэтыя дзеці выпадаюць сістэмы адукацыі, лічыць кіраўнік праекту «Інклюзія Анлайн», удзельнік савета МДГА «Дзеці. Аўтызм. Бацькі» Ірына Дзяргач. Гэта адбываецца таму, што ў Беларусі амаль няма неабходных спецыялістаў, паводніцкіх аналітыкаў, гатовых працаваць у гэтым плане з дзецьмі з аўтызмам, адзначыла Ірына Дзяргач у каментары журналісту Крыніцы пасля прэзентацыі ўнікальнага праграмнага прадукта «Камунікатар ДАР», прызначанага для дзяцей і дарослых з аўтызмам і абмежаваннямі ў прамове ў РУП «Нацыянальны аэрапорт Мінск».

На пытанне, ці прыцягне ўкараненне ў краіне такога ўнікальнага камунікатара ўвагу беларускага грамадства да праблем дзяцей з аўтызмам, кіраўнік праекта «Iнклюзія Анлайн» адказала:

— Я думаю, што прыцягне, бо на самой справе праблема аўтызму вельмі шырокая і глыбокая. Міжнародная арганізацыя Autism Speaks прыводзіць лічбы, што адзін з 68 дзяцей у свеце — гэта дзіця з аўтызмам. Проста ў нас усё гэта ў Беларусі латэнтна, гэтыя дзеці сядзяць дома з іншымі дыягназамі, бацькі саромеюцца нават сказаць пра гэта. А на самай справе — калі вы ведаецe 100 дзяцей, то адзін з іх з аўтызмам, і камунікатар яго сваякам і яму вельмі патрэбны.

Гэта значыць выкарыстанне гэтай праграмы, тэхналогіі ў нас пашырыць круг зносін дзяцей з аўтызмам і падвысіць узровень такіх зносін?

— Вядома. Разумееце, калі гэта дзіця з аўтызмам, скажам 10-12 гадоў, то гэта такое ж дзіця, падлетак, як і астатнія, яго перапаўняюць тыя ж пачуцці, у яго такі ж багаты ўнутраны свет. І, уяўляеце, ён не можа пра гэта расказаць, а тут ён атрымлівае магчымасць кантактаваць. Ён можа навучыцца і мець зносіны з дапамогай камунікатара, потым ён пачынае выкарыстоўваць для зносін кампутар і планшэт і яму становіцца яшчэ лягчэй. Акрамя таго, напэўна, кожны чалавек у нейкі перыяд свайго жыцця можа апынуцца невербальным, скажам, пасля інсульту, іншай хваробы. Так, самы просты прыклад: вы выходзіце ад стаматолага, у вас усё замарожана і ў выніку адсутнічае маўленне, ці вы прыязджаеце ў іншую краіну, мова якой далёкая ад таго, што вы вучылі ў школе, або наогул не знаёмая — тут таксама можа дапамагчы камунікатар.

— Значыць, ён наогул па сферы прымянення вельмі шматфункцыянальны?

— Ну так, гэта альтэрнатыўная камунікацыя. Калі ты не можаш камунікаваць прамовай — калі ласка, камунікуй так.

Калі казаць наогул аб праблемах аўтызму і дзяцей з аўтызмам менавіта ў Беларусі — якая з іх найбольш вострая, што на дадзены момант самае страшнае?

— Самае страшнае што нашы дзеці выпадаюць з сістэмы адукацыі. Да гэтага часу вельмі цяжка іх туды ўбудаваць. Чаму? Таму што няма спецыялістаў, гатовых з імі працаваць. Самае лепшае, што вы можаце даць дзіцяці з аўтызмам, гэта змясціць яго ў асяроддзе звычайных дзяцей пры суправаджэнні кваліфікаваных спецыялістаў. І яно вучыцца кантактаваць, яно расце разам са сваім соцыумам і соцыум яго не баіцца. Яно засвойвае нейкія законы зносін у грамадстве. Калі гэта робіцца ў суправаджэнні дасведчаных спецыялістаў — усё праходзіць бязбольна, дзіця ўліваецца ў круг аднагодкаў, у грамадства, вырастае разам імі. Гэта пацвярджае сусветны вопыт. У нас жа дагэтуль гэтыя дзеці адрыньваюцца. У Мінску нейкія вельмі добрыя зрухі ёсць, у іншых гарадах усё вельмі складана.

Складана, таму што ў нас ёсць пэўныя «выдаткі» менталітэту? І чаму, як вы кажаце, іх саромеюцца бацькі?

— Разумееце, іх саромеюцца бацькі таму, што яны з самага дзяцінства іх дзяцей чуюць, што вашы дзеці не такія, дрэнна выхаваныя, вы, напэўна, калі былі цяжарныя, гэтага дзіцяці не чакалі і яшчэ шмат чаго, шмат усялякіх міфаў існуе, у тым ліку і тэорый, што «дзеці халодных маці». Так-так, між іншым, усё на мам вешаюць, ёсць такое выкліканне пачуцця віны.

Бацькам убіваюць, што яны не такія як трэба і дзеці ў іх не такія як трэба. Прыходзяць яны ва ўстанову адукацыі і там — тое ж самае. Усе мы ведаем, колькі атрымліваюць нашы педагогі, як яны загружаныя. А нашы дзеці, разумееце, гэта паводніцкія дзеці, яны не могуць хадзіць у страі. І пачынаецца — ён мне перашкаджае, ён усім замінае. Так, нашы дзеці ўсім перашкаджаюць — трэба ўмець з імі працаваць.

Як паведамляла Крыніца, Ірына Дзяргач таксама паведаміла, што спецыялісты і бацькі будуць мець магчымасць навучацца выкарыстанню «Камунікатара ДАР» і прыёмам альтэрнатыўнай камунікацыі на вебінарах праекту «Iнклюзія Анлайн», які рэалізуе МДГА «Дзеці. Аўтызм. Бацькі». Першы навучальны вебінар правялі 28 лістапада, і за першыя тры дні яго прагледзелі каля 700 чалавек.

Дадатак «Камунікатар ДАР» распрацаваны міжнароднай дабрачыннай грамадскай арганізацыяй «Дзеці. Аўтызм. Бацькі» пры падтрымцы генпартнеру праекта — кампаніі velcom.

Гутарыла Алена Зянкевіч

Шаноўныя чытачы! Krynica.info з’яўляецца валанцёрскім праектам. Нашы журналісты не атрымліваюць заробкаў. Разам з тым праца сайту патрабуе розных выдаткаў: аплата дамену, хостынгу, тэлефонных званкоў і іншага. Таму будзем радыя, калі Вы знойдзеце магчымасць ахвяраваць сродкі на дзейнасць хрысціянскага інфармацыйнага парталу. Пералічыць сродкі можна на тэлефонны нумар Velcom: +375 29 6011791. Па магчымых пытаннях звяртайцеся на krynica.editor@gmail.com




Блогі