Гельмут Коль. Хрысціянскі дэмакрат з 70-гадовым стажам

коль
helmut-kohl-kas.de

Памёр выбітны нямецкі дзяржаўны дзеяч Гельмут Коль, які 16 гадоў займаў пасаду канцлера Германіі і 25 гадоў кіраваў Хрысціянска-дэмакратычным саюзам. Менавіта пры ім Германія, якая была падзелена з 1945 года на Захад і Усход, стала адзінай. КРЫНІЦА.INFO вырашыла ўспомніць асноўныя вехі з жыцця палітыка.

«Любы Бог, вядома, жадаў мне дабра. Але гэта не значыць, што маё жыццё была простым. Наадварот, я заўсёды быў вымушаны цяжка змагацца, мне нічога не даставалася дарам і я заўсёды быў недаацэнены. Але я ніколі не здаваўся, заўсёды заставаўся верным сваім перакананням“, – адзначаў палітык у інтэрв’ю ў 2010 годзе.

«Заснаваць пасля Другой сусветнай вайны ў свабоднай частцы нашага кантынента Еўрапейскую супольнасць вырашылі перш за ўсё глыбокія вернікі, настроеныя на экуменізм хрысціяне. Яны дзейнічалі з поўным усведамленнем духоўных і культурных традыцый, якія звязваюць разам ўсе народы Еўропы. Мы хочам і ніколі не павінны губляць з ўвагу, што мы ў Еўропе фарміруем перш за ўсё культурна-каштоўнаснае грамадства. Вы самі, Святы Айцец, гэта падкрэслілі, калі гаварылі пра «Геній Еўропы». Я жадаю, каб каталікі і пратэстанты як ніколі раней скарысталіся шанцамі для дыялогу з праваслаўнымі хрысціянамі Еўропы. Гэта трэба, каб у будучай Еўропе пабудаваць у некаторай меры экуменічны мост паміж кляштарамі і капліцамі Ірландыі і саборамі Кіева і Масквы. Для будучыні нашага кантынента таксама важна, каб тры найбуйнейшыя монатэістычныя сусветныя рэлігіі – хрысціянства, юдаізм і іслам – задумаліся над сваімі агульнымі каранямі і кіраваліся духам братэрства», – падкрэсліў Гельмут Коль 23 чэрвеня 1996, прымаючы ля Брадэнбургскай брамы Папу Рымскага Яна Паўла ІІ.

Пачатак

Гельмут Коль нарадзіўся ў 1930 годзе ў Баварыі ў кансерватыўнай каталіцкай сям’і, якая была прыхільніцай першай хрысціянска-дэмакратычнай партыі ў свеце – Каталіцкай партыі Цэнтра. Нават пасля прыходу да ўлады нацыстаў і роспуску партыі сям’я Ганса і Сесіль Колеў заставалася вернай хрысціянска-дэмакратычным каштоўнасцям.

У канцы вайны, калі нацысты пасылалі ваяваць дзяцей і старых, малалетні Калі быў прызваны ў войска, але ў баявых дзеяннях удзельнічаць не давялося. А вось яго старэйшы брат на вайне загінуў.

У 1946 годзе, у 16 ​​гадоў, Гельмут Коль уступіў у ствараемы Хрысціянска-дэмакратычны саюз, быў адным з заснавальнікаў яго моладзевага аддзялення ў родным Людвігсхафене, а праз некалькі гадоў, ужо будучы студэнтам гісторыі і паліталогіі, увайшоў у кіраўніцтва ХДС зямлі Рэйнланд-Пфальц. Пасля заканчэння ўніверсітэта і абароны доктарскай дысертацыі па паліталогіі Гельмут Коль працаваў на кіруючых пасадах на розных прадпрыемствах.

Bundeskanzler Kiesinger bei einer öffentlichen Kundgebung in der Friedrich-Ebert-Halle in Ludwigshafen (Helmut Kohl)
wikimedia.org

У 1960 годзе ўжо ў якасці лідара ХДС ў Людвігсхафене Гельмут Коль быў абраны ў гарадскую раду роднага горада, праз тры гады – у ландтаг Рэйнланд-Пфальцу. У 1966 годзе ён стаў кіраўніком зямельнага аддзялення партыі. У 1969 Гельмут Коль узначаліў урад Рэйнланд-Пфальцу. У лік яго заслуг на гэтай пасадзе адносяць заснаванне ўніверсітэта ў Кайзерслаўтэрне і правядзенне тэрытарыяльнай рэформы.

У 46 гадоў Гельмут Коль ледзь не стаў канцлерам, калі ХДС і саюзны яму Хрысціянска-сацыяльны саюз набралі на парламенцкіх выбарах 48,6% галасоў выбаршчыкаў. Але кааліцыя сацыял-дэмакратаў і лібералаў не дазволіла хрысціянскім дэмакратам сфармаваць урад. Тым не менш, палітык звольніўся з пасады кіраўніка Рэйнланд-Пфальца і пераехаў у Берлін, дзе ўзначаліў фракцыю ХДС/ХСС у парламенце.

Ад аб’яднанай Германіі да аб’яднанай Еўропы

коль1
kas.de

Але ў 1982 годзе кааліцыя Сацыял-дэмакратычнай партыі Германіі (СДПГ) і Свабоднай дэмакратычнай партыі (СвДП) развалілася. Скарыстаўшыся момантам, ХДС/ХСС дамовіліся аб саюзе з СвДП і ўтварылі ўрад з Гельмутам Колем на пасадзе канцлера. Кіраўніком нямецкага ўрада ён заставаўся да 1998 года.

Пры Гельмуце Колі ў Германіі былі пашыраныя сацыяльныя гарантыі для беспрацоўных на пажылых заяўнікаў і асоб ва ўзросце 21 года. Была ўведзена дапамога па выхаванні дзяцей, створаны фонд па падтрымцы мацярынства. Праведзена рэформа падатковага заканадаўства, ажыццёўлена праграма прыватызацыі, рабілася стаўка на сярэдні бізнес і буйную фермерскую гаспадарку. Дзякуючы палітыцы хрысціянскіх дэмакратаў, устойліва рос аб’ём вытворчасці. У 1990 годзе Германія стала другой у свеце пасля Японіі па вытворчасці навукаёмістых тавараў і другой пасля ЗША па агульным аб’ёме экспартных аперацый. У 1990 годзе ўзровень беспрацоўя дасягнуў мінімуму за дзесяць гадоў. Дойчмарка актыўна выкарыстоўвалася пры міжнародных разліках.

Не менш буйнымі былі і поспехі ў знешняй палітыцы. 22 верасня 1984 года адбылася знамянальная сустрэча Гельмута Коля і прэзідэнта Францыі Франсуа Мітэрана, якія прыбылі на поле бітвы пад Вердэнам, каб разам успомніць загінуўшых у бітве. Фатаздымак іх поціску рукі стаў сімвалам прымірэння немцаў і французаў.

Германія таксама дамаглася поўнага раўнапраўя ў адносінах з саюзнікамі ў НАТО, ліквідацыі апошніх пасляваенных абмежаванняў. Нягледзячы на ​​жорсткую пазіцыю ў дачыненні да СССР, у 1987 годзе адбыўся першы візіт у ФРГ лідара камуністычнай Усходняй Германіі, а ў 1988 і 1989 гадах візіты Коля ў Маскву і Міхаіла Гарбачова ў Бон.

коль2
pbs.org

Пасля падзення Берлінскай сцяны ў 1989 годзе Гельмут Коль дамогся згоды дзяржаў-пераможцаў у Другой сусветнай вайне на аб’яднанне Германіі і ўключэння аб’яднанай краіны ў блок НАТО.

Пры Гельмуце Колі ФРГ актыўна ўдзельнічала таксама і ў аб’яднанні Еўропы. Менавіта пры ім была падпісаная Маастрыхцкая дамова, якая паклала пачатак Еўрапейскаму саюзу, і агаворанае ўвядзенне адзінай еўрапейскай валюты. Нямеччына стала лідзіруючай краінай у ЕС.

Аднак эканамічная рэцэсія пачатку 1990-х, ускладненая цяжкасцямі аб’яднання Заходняй і Усходняй Германіі і рэфармавання эканомікі былой ГДР, прывяла да спаду вытворчасці. Гэта вымусіла ўрад Коля пайсці на ўсямерную эканомію, што ўдарыла па папулярнасці хрысціянскіх дэмакратаў. Як вынік ў 1998 годзе да ўлады прыйшла кааліцыя сацыял-дэмакратаў і «зялёных» на чале з Герхардам Шродэрам. Аднак праз сем гадоў, у 2005 годзе, ХДС/ХСС зноў прыйшла да ўлады. На гэты раз на чале з Ангелай Меркель, якой, праўда, дасталася ў апошнія гады ад свайго папярэдніка.

У 2002 годзе Гельмут Коль сышоў з палітыкі, не пажадаўшы пераабірацца ў Бундэстаг, дэпутатам якога ён быў з 1976 года.

“Без маёй Ханелоры ўсе мае поспехі і дасягненні былі б немагчымыя”

Вялікую ролю ў жыцці Гельмута Коля адыграла яго жонка і памочніца Ханелоры Рэннер, з якой ён пазнаёміўся ў 1948 годзе. «Без яе, без маёй Ханелоры, усе мае поспехі і дасягненні былі б немагчымыя», – пісаў Гельмут Коль ў сваіх успамінах.

Пара ажанілася ў 1960 годзе. Праз тры гады пасля заключэння шлюбу з Колем Ханелоры нарадзіла сына Вальтэра, а ў 1965 годзе – Петэра.

колі
tz.de

Жонка палітыка актыўна займалася грамадскай, асветніцкай і дабрачыннай дзейнасцю. У 1983 году пад яе кіраўніцтвам быў створаны Фонд дапамогі пакутуючым на захворванні цэнтральнай нервовай сістэмы. Дзякуючы намаганням Ханнелоры фонд сабраў каля 25 млн марак, размеркаваўшы гэтыя грошы сярод больш чым ста нямецкіх клінік. Акрамя таго, яна захаплялася кулінарыяй: выступала ў кулінарных тэлепраграмах, удзельнічала ў забаўляльных ток-шоу, а ўсе ганарары аддавала на дапамогу хворым.

У 1993 годзе жонка канцлера захварэла на грып. Падчас хваробы яна прымала пеніцылін, ад якога ў яе ўзнікла алергія на святло, якая пацягнула за сабой фізічны боль і страх пры кантакце з дзённым святлом. З часам захворванне дасягнула крытычнай стадыі. У доме Коляў былі штодня апушчаныя шчыльныя жалюзі, а для таго, каб жанчына не адчувала цяпло, у доме падтрымлівалася мінімальная тэмпература. Вонкі Ханелоры магла выходзіць толькі па начах. Намаганні як нямецкіх, так і замежных лекараў ёй не дапамагалі, і яна была вымушана прымаць моцнадзейныя лекі. Ханелоры Коль трагічна загінула летам 2001 года.

Максім Гацак

Шаноўныя чытачы! Krynica.info з’яўляецца валанцёрскім праектам. Нашы журналісты не атрымліваюць заробкаў. Разам з тым праца сайту патрабуе розных выдаткаў: аплата дамену, хостынгу, тэлефонных званкоў і іншага. Таму будзем радыя, калі Вы знойдзеце магчымасць ахвяраваць сродкі на дзейнасць хрысціянскага інфармацыйнага парталу. Па магчымых пытаннях звяртайцеся на krynica.editor@gmail.com




Блогі